Tuổi già vẫn sáng suốt với Astaxanthin

Tóm tắt

Duy trì khả năng tư duy, học tập và ghi nhớ khi già đì là rất quan trọng để đảm bảo một cuộc sống chất lượng. Tuy nhiên, nhiều người theo thời gian đều phải trải qua sự suy giảm chức năng nhận thức.

Stress oxy hóa, một tình trạng có hại gây ra bởi sự sản sinh quá mức các gốc tự do oxy hóa (ROS), có liên quan đến một vài bệnh lý thần kinh. Chất chống oxu hóa là những chất tự nhiên giúp ngăn chặn các tác động có hại của việc dư thừa ROS, chống lại hoặc trì hoãn tổn thương tế bào.

Astaxanthin tự nhiên là một chất chống oxy hóa mạnh có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa tác hại của ROS. Các nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng astaxanthin có thể hỗ trợ chức năng nhận thức ở tuổi già, cho phép họ duy trì sự nhạy bén để làm những việc quan trọng trong cuộc đời lâu nhất có thể.

Các tác nhân oxy hóa ảnh hưởng đến não như thế nào?

Ngày càng có nhiều công nhận cho rằng ROS và các gốc tự do đóng một vai trò quan trọng gây nên các bệnh lý thần kinh. Những phân tử không ổn định này có thể gây hại cho tế bào và mô bằng quá trình oxy hóa. Mỗi tế bào trong cơ thể người có thể hình thành nên 20 nghìn tỷ ROS mỗi ngày qua quá trình chuyển hóa bình thường và bị tấn công bởi những phân tử phản ứng này 10,000 lần mỗi ngày. Não bộ đặc biệt rất dễ tổn thương khi gặp phải các tác nhân oxy hóa do một số đặc tính về sinh lý, giải phẫu và chức năng chẳng hạn như lượng oxy có sẵn cao hơn, hàng rào chất chống oxy hóa khiêm tốn, khả năng tái tạo hạn chế và sự đa dạng của các tế bào thần kinh.

Trong một cơ thể khỏe mạnh, hệ thống hàng rào chất chống oxy hóa luôn kiểm soát ROS và các gốc tự do một cách chặt chẽ. Tuy nhiên, hàng rào phòng thủ này sẽ trở nên yếu hơn ở người già, làm người già dễ bị ảnh hưởng bởi các tình trạng sức khỏe liên quan đến stress oxy hóa. Do đó, bổ sung chất chống oxy hóa hàng ngày có thể giúp hỗ trợ hàng rào miễn dịch của cơ thể và làm giảm bớt các tác hại của ROS.

Astaxanthin là gì?

Astaxanthin là một chất chống oxy hóa tự nhiên gây được sự chú ý trong cộng đồng với khả năng hỗ trợ sức khỏe nhận thức. Bắt nguồn từ vi tảo Haematococcus pluvialis, astaxanthin là một trong số những chất chống oxy hóa  tự nhiên có tiềm lực mạnh nhất được biết đến. Với rất nhiều lợi ích sức khỏe đã được chứng minh qua các nghiên cứu khoa học mở rộng, gồm hơn 50 nghiên cứu trên người và 1400 tài liệu bình duyệt.

Một nghiên cứu so sánh (xem Hình 1) đã chỉ ra rằng astaxanthin tự nhiên có hoạt tính mạnh hơn vitamin C 6.000 lần, mạnh hơn vitamin E 100 lần và mạnh hơn ß-carotene 5 lần trong việc bẫy năng lượng từ oxy mức đơn, một trong những gốc tự do oxy hóa ROS phổ biến nhất của cơ thể. Ngoài ra, astaxanthin có thể vô hiệu hóa các ROS có hại mà không tạo ra các chất có khả năng oxy hóa- một tác dụng phụ phổ biến của các chất chống oxy hóa khác.

so sánh astaxanthin với các chất chống oxy hoá khác

Hình 1: Astaxanthin tự nhiên so sánh với các chất chống oxy hóa khác. Astaxanthin tự nhiên có tác dụng mạnh hơn các chất chống oxy hóa khác trong bẫy năng lượng tự oxy mức đơn.

Hơn nữa, nghiên cứu trên chuột đã cho thấy astaxanthin có thể đi qua hàng rào võng mạc và hàng rào máu não mà không gây bất kỳ tác dụng phụ nào, cho phép chất chống oxy hóa ngăn ngừa, trì hoãn và/hoặc cải thiện tác hại đối với hệ thần kinh trung ương do các gốc tự do gây ra.

Astaxanthin hỗ trợ não bộ

Ngày càng có nhiều nghiên cứu bình duyệt tập trung vào những lợi ích sức khỏe từ việc cung cấp astaxanthin, bao gồm những tác động lên chức năng nhận thức và sức khỏe não bộ. Dưới đây là tóm tắt những kết quả tìm kiếm quan trong từ các nghiên cứu gần đây trên cơ thể người (xem Hình 2).

Nakagawa và cộng sự. đã tiến hành một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, kiểm soát giả dược ở người để kiểm tra tác động của việc bổ sung astaxanthin đối với phospholipid hydroperoxide (PLOOH). [7] PLOOH tích lũy hồng cầu một cách bất thường ở bệnh nhân sa sút trí tuệ và astaxanthin được cho rằng có thể ngăn chặn sự tích tụ bất thường đó. Sau 12 tuần điều trị với liều 6 mg/ngày hoặc 12 mg/ngày astaxanthin, nhóm người có sử dụng astaxanthin có nồng độ hồng cầu và PLOOH huyết tương thấp hơn so với nhóm người sử dụng giả dược. Các tác giả kết luận rằng bổ sung astaxanthin giúp cải thiện hoạt đống chống oxy hóa của hồng cầu và giảm nồng độ PLOOH, có thể góp phần ngăn ngừa sa sút trí tuệ.

Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên khác, mù đôi, kiểm soát giả dược ở người, Katagiri và cộng sự đã nghiên cứu hiệu quả của việc cung cấp astaxanthin đối với chức năng nhận thức. 96 đối tượng trung niên và cao niên khỏe mạnh với mức độ lãng quên liên quan đến tuổi tác được chọn vào thử nghiệm và được cung cấp hoặc là astaxanthin (6mg/ngày hoặc 12mg/ngày) hoặc là giả dược. Bài kiểm tra CogHealth là một bài test làm trên máy tính đánh giá khả năng ghi nhớ và tư duy, và kiểm tra GMLT đo lường chức năng điều hành xử lý công việc bằng cách sử dụng mô hình học tập mê cung Groton. Điểm số CogHealth, cải thiện ở nhóm sử dụng liều 122mg/ngày so với các nhóm khác, và điểm số GMLT cải thiện sớm hơn ở nhóm 6mg/ngày và 12 mg/ngày so với nhóm giả dược. Cùng với đó, những kết quả này cũng chỉ ra rằng việc cung cấp Astaxanthin có thể cải thiện chức năng nhận thức đối với người lớn tuổi khỏe mạnh.

Satoh và cộng sự đã tiến hành một thử nghiệm nhãn công khai (open-label) với 10 đối tượng nam có độ tuổi từ 50-69 với các triệu chứng suy giảm nhận thức mức độ nhẹ. Nghiên cứu kéo dài trong 12 tuần và được thử nghiệm với liều astaxanthin 12mg/ngày. Các thông số về nhận thức (Coghealth và P300) đã được đánh giá vào trước khi thực hiện thử nghiệm, sau 6 tuần, và cuối cùng là sau 12 tuần. Bài kiểm tra Coghealth bao gồm 7 nhiệm vụ giúp đánh giá một loạt các chức năng nhận thức chẳng hạn như phát hiện tín hiệu, ghi nhớ công việc, học tập đơn giản, và học tập kết hợp. Bài kiểm tra P300 liên quan đến các thành phần tiềm năng liên quan đến sự kiện được gợi ra trong quá trình đưa ra quyết định, đây là một thông số đo lường tính hiệu quả của các phương pháp điều trị khả năng nhận thức. Các tác giả đã kết luận rằng astaxanthin có thể cải thiện chức năng não bộ tốt hơn bao gồm nhận thức, chú ý, ghi nhớ, xử lý thông tin và hành vi kết quả (hành vi là kết quả của một hoặc hậu quả của một điều gì đó) trên những người lớn tuổi.

Zanotta và cộng sự đã tiến hành một cuộc nghiên cứu thăm dò để đánh giá hiệu quả của việc bổ sung đặc biệt vào chế độ ăn uống trên các đối tượng có dấu hiệu suy giảm nhận thức mức độ nhẹ (MCI). Nghiên cứu bổ sung 2mg astaxanthin chiết xuất từ rau đắng biển (Bacopa monnieri), phosphatidylserine và vitamin E. 102 đàn ông và phụ nữ có độ tuổi 71.2 + 9.9 được tham gia vào nghiên cứu này kéo dài trong 60 ngày. Những đối tượng được chẩn đoán mắc MCI dựa trên kết quả của test tâm thần tối thiểu (MMSE), nếu điểm trung bình là 26.0 + 2.0 và tất cả các cột điểm nằm giữa 22 và 28 (thang điểm từ 0 đến 30). Họ đã trải qua bài kiểm tra đánh giá bệnh Alzheimer (ADAS-cog) và bài kiểm tra vẽ đồng hồ mức cơ bản. Kết quả cho thấy tổng điểm ADAS-cog cải thiện từ 13.7 + 5.8 ở mức cơ bản lên 9.7 + 4.9 trong 60 ngày, và điểm số bài kiểm tra vẽ đồng hồ tăng từ 8.5 + 2.3 lên 9.1 + 1.9. Các tác giả, do đó, kết luận rằng việc bổ sung vào chế độ ăn hợp chất được thử nghiệm cho thấy khả năng chống lại suy giảm nhận thức ở những đối tượng mắc suy giảm nhận thức mức độ nhẹ.

Những lợi ích của Astaxanthin đối với não bộ

  • Cải thiện tình trạng chống oxy hóa của hồng cầu và giảm mức PLOOH, những yếu tố góp phần ngăn chặn sa sút trí tuệ.
  • Cải thiện chức năng nhận thức ở những người cao tuổi khỏe mạnh.
  • Cải thiện chứuc năng não bộ, bao gồm nhận thức, tập trung, ghi nhớ, xử lý thông tin và hành vì kết quả ở người cao tuổi.
  • Có khả năng chống lại sự suy giảm nhận thức ở những đối tượng có suy giảm nhận thức nhé

Kết luận

Những phát hiện khoa học gần đây đã chứng minh rằng astaxanthin tự nhiên, được ví như một người công nhân vệ sinh quét sạch các gốc tự do oxy hóa ROS, có thể hỗ trợ chức năng nhận thức tuổi già.  Hơn nữa, sự quan tâm đến astaxanthin như một thành phần trong các danh mục các chất tốt cho sức khỏe  đang tăng lên và sẽ tiếp tục tăng lên khi tỷ lệ tương đối của người tiêu dùng lớn tuổi tăng lên. Ví dụ ở Mỹ, 24% nam giới và 30% phụ nữ từ 85 tuổi trở lên bị đều suy giảm trí nhớ mức độ từ trung bình đến nặng và dân số trong độ tuổi này dự kiến sẽ tăng từ 6 triệu vào năm 2014 lên 20 triệu vào năm 2060. Sự phát triển này tạo cơ hội cho các nhà sản xuất phát triển các chất bổ sung vào chế độ ăn uống có thể giúp mọi người sống lâu và tích cực hơn.

Tham khảo

  1. Patel, M., Trends in Pharmacological Sciences, 2016. 37, 768-778
  2. Niyogi, K.K., O. Bjorkman and A.R. Grossman, Proc.Natl. Acad.Sci.U.S.A, 1997. 94, 14162-14167.
  3. PubMed. Search performed on 2016-11-17.
  4. Nishida, Yamashita, Miki. Carotenoid Science, 2007, 11, 16-20.
  5. Beutner et al, Journal of the Science of Food and Agriculture, 2001, 81(6),559-568.[6] PubMed. Search performed on 2016-11-17.
  6. Tso, Mark O. M., Lam, Tim-Tak, Patent No. 5,527,533. 1996. Washington, D.C., U.S. Patent. Available at: https://www.google.com/patents/US5527533
  7. Nakagawa, K. et al. British journal of nutrition. 2011, 105, 1563-1571.
  8. Katagiri, M. et al. J. Clin. Biochem Nutr. 2012, 51, 102-107.
  9. Satoh, A. et al. J. Clin. Biochem Nutr. 2009, 44, 280-284.
  10. Zanotta, D. et al. Neuropsychiatric disease and treatment. 2014, 10, 225-230
  11. Grimmig, B. et al. GeroScience. 2017, 39, 19-32.
  12. Chang, C. et al. Journal of medicinal food. 2010, 13, 548-556
  13. Lobos, P. Neural plasticity. 2016, 1-13