Tiềm năng chữa bệnh của cây bách xù (Juniperus communis)

Cây bách xù (Juniperus communis L.) là một loại cây bụi có hương thơm, được sử dụng để điều trị bệnh cho người và động vật. Cây có chứa nhiều chất dinh dưỡng tinh dầu thơm, đường, chất xơ, catechin, axit hữu cơ, axit terpenic, leucoanthocyanidin, alkaloid, flavonoid, tannin, gôm, lignin, sáp... nhiều dòng nguyên liệu được sản xuất từ cây bách xù dùng làm thuốc dân gian chữa bệnh.

Một số dòng nguyên liệu từ bách xù

Chiết xuất quả bách xù: thuốc dân gian chữa lợi tiểu, chống viêm khớp, chống tiểu đường, hạ lipid máu, sát trùng cũng như để điều trị các rối loạn tiêu hóa và tự miễn dịch.

Tinh dầu lá bách xù: có hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng virus và kháng nấm.

Tinh dầu từ quả bách xù: Tinh dầu chiết xuất từ ​​quả khô chín có mùi thơm nhẹ, thoang thoảng hương trái cây, giúp nâng cao tinh thần trong những lúc mệt mỏi, lo lắng và suy nhược cơ thể

Cây bách xù còn được dùng để đốt trong các đền thờ tại Ấn Độ để thanh lọc không khí trong các nghi lễ tôn giáo.

Công dụng theo kinh nghiệm dân gian

Quả cây bách xù

• Các bộ lạc ở Tây Mỹ đã kết hợp quả mọng của cây bách xù với vỏ rễ cây cỏ ba lá làm trà thảo mộc giúp giải độc và thanh lọc cơ thể
• Y học dân gian thổ nhĩ kỳ dùng quả mọng như một chất lợi tiểu, sát trùng và điều trị về các vấn đề về tiêu hóa.
• Một số nước Châu Âu dùng quả bách xù với công dụng chống viêm, chữa đau nửa đầu, viêm khớp và bệnh gút
• Người Mỹ sử dụng quả bách xù như một biện pháp tránh thai cho nữ giới, gây chán ăn và giảm đường máu cho người mắc bệnh tiểu đường.
• Tại Romania, quả bách xù theo truyền thống dùng dưới dạng thuốc sắc hoặc cồn thuốc với tác dụng lợi tiểu sát trùng, chữa bệnh ngoài da, bệnh trĩ, lao trẻ em.

Phần trên mặt đất, lá và vỏ cây

• Phần trên mặt đất một số quốc gia Châu Âu sử dụng để điều trị viêm bàng quang cấp tính và mãn tính, albumin niệu, viêm niêm mạc bàng quang, suy thận, khí hư và vô kinh.
• Vỏ cây được sử dụng trong điều trị phù thận ở trẻ em, hen suyễn, bệnh lậu, bệnh lậu phổi, viêm khớp, các bệnh về đường hô hấp, tiểu đường, các bệnh về bàng quang, viêm thận bể thận mãn tính, ho, rối loạn bụng và các bệnh ngoài da.
• Lá được sử dụng như thuốc chống viêm, sát trùng đường tiết niệu, lợi tiểu, điều kinh, gây đổ mồ hôi, làm giảm đầy hơi và điều trị rối loạn tiêu hóa

Tác dụng theo nghiên cứu gần đây

Các nghiên cứu thực nghiệm gần đây đã chứng minh nhiều hoạt tính dược lý khác nhau của tinh dầu và chiết xuất cây bách xù, bao gồm:

Hoạt tính chống oxy hóa

Chiết xuất từ ​​quả bách xù có hoạt tính chống oxy hóa mạnh được chứng minh bằng khả năng:

• Khử hiệu quả, hoạt tính tạo phức kim loại cũng như khả năng loại bỏ gốc tự do.
• Ức chế quá trình peroxy hóa lipid

Tinh dầu bách xù cũng có hoạt tính chống oxy hóa. Tác dụng này phụ thuộc vào nồng độ một số thành phần có trong dầu như hydrocarbon terpene nguyên chất, terpenolene, α-terpinine và γ-terpinine, sabinene, limonene, α- và ß-pinine, myrcene.

Tác dụng bảo vệ thần kinh

Chiết xuất bách xù có tác dụng bảo vệ mô thần tinh, giúp tăng cường trí nhớ trên động vật nghiên cứu. Chiết xuất này là một liệu pháp tiềm năng trong điều trị cho các bệnh Parkinson, Alzheimer và các rối loạn thần kinh mãn tính khác.

Việc sử dụng tinh dầu bách xù qua đường hít trong 3 tuần cũng hỗ trợ cải thiện tình trạng suy giảm trí nhớ do amyloid-ß gây ra ở mô hình chuột mắc bệnh Alzheimer. Người ta nhận thấy rằng việc hít phải các loại tinh dầu dễ bay hơi có khả năng ức chế hoạt động của Acetylcholinesterase (AChE) và ngăn ngừa tổn thương oxy hóa trong não của loài gặm nhấm theo cách phụ thuộc vào liều lượng.

Tác dụng chống tiểu đường

Nước sắc quả bách xù có tác dụng giảm đường huyết trên động vật khỏe mạnh. Tác dụng này được cho có liên quan đến khả năng sử dungjh glucose ngoại vi nhờ các hoạt chất có đặc tính tương tự insulin có trong nước sắc cây bách xù.

Tác dụng bảo vệ gan

Hoạt tính bảo vệ gan của bách xù được chứng minh trên mô hình đọc vật gây độc gan. Kết quả ghi nhận bách xù giúp ngăn ngừa tổn thương gan, giảm men gan do paracetamol gây ra.

Tác dụng kháng khuẩn

Tinh dầu quả bách xù có khả năng ức chế hoạt động của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh: Escherichia coli; Listeria monocytogenes; các loài Corynebacterium và Staphylococcus aureus. Trong số các loài vi khuẩn được thử nghiệm, sự phát triển của Staphylococcus aureus và Escherichia coli đã bị ức chế đáng kể.

Hoạt tính kháng nấm

Tinh dầu của cây bách xù có hoạt tính ức chế nấm men và một số loại nấm.

Chiết xuất lá bách xù chống lại Aspergillis flavous sinh aflatoxin.

Chiết xuất cồn quả bách xù có hiệu quả kháng nấm đối với Aspergillus niger và Penicillium hirsutum.

Tác dụng chống thụ thai

Chiết xuất bách xù có khả năng chống thụ thai do hoạt tính chống progestagenic.

Nghiên cứu trên động vật ghi nhận mức liều 300 và 500 mg/kg trọng lượng cơ thể từ ngày 1 đến ngày 7 của thai kỳ có khả năng ngăn chặn khả năng làm tổ của hợp tử và có nguy cơ gây sảy thai ở tuần 14, 15, 16 của thai kỳ.

Tác dụng lên đường tiêu hóa

Chiết xuất bách xù có tác dụng làm giảm các rối loạn tiêu hóa khác nhau nhờ tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, làm giảm đầy hơi, chống co thắt và kháng khuẩn.

Hoạt tính chống viêm

Hoạt tính chống viêm của các chiết xuất từ ​​cây bách xù thông qua khả năng:

• Ức chế prostaglandin và ức chế xuất bào do yếu tố hoạt hóa tiểu cầu
• Đặc tính kháng histamin và kháng serotonin
• Điều hòa các yếu tố gây viêm

Hoạt tính giảm đau

Hoạt tính giảm đau của chiết xuất bách xù phụ thuộc vào liều lượng thông qua ức chế cyclooxygenase-2 và tác dụng giảm đqau trung ương. Các nghiên cứu cũng chỉ rõ hoạt tính chống viêm giảm đau trong bách xù đến từ một số thành phần như α-pinene, linalool và 1-octanol.

Hoạt tính chống ung thư

Trong một nghiên cứu ban đầu về hoạt tính chống tăng sinh của chiết xuất bách xù cho thấy khả năng ức chế tăng sinh một số dòng tế bào ung thư:

• Ung thư vú
• Ung thư trực tràng
• Ung thư cổ tử cung
• Ung thư đại trực tràng
• Tế bào u thần kinh, u nguyên bào thần kinh
• Ung thư gan

Tác dụng lên thận

Trong y học dân gian, cây bách xù được biết đến với tác dụng sát trùng đường tiết niệu và lợi tiểu. Một số nghiên cứu trên động vật cũng đã chứng thực tuyên bố của y học dân gian: Bách xù làm tăng lượng nước tiểu mà không làm mất chất điện giải. Hoạt tính lợi tiểu của dung dịch ngâm quả bách xù được cho là do terpinol-4-ol và các thành phần ưa nước làm tăng tốc độ lọc cầu thận. Hơn nữa, terpinol-4-ol cũng được biết là gây kích ứng thận, điều này có thể góp phần gây lợi tiểu.

Tóm lại: Quả bách xù hoặc chiết xuất từ ​​cây này theo truyền thống được sử dụng làm thuốc dân gian chữa bệnh: lợi tiểu, chống viêm khớp, chống tiểu đường, sát trùng cũng như để điều trị các rối loạn tiêu hóa và tự miễn dịch... Tinh dầu và chiết xuất của cây bách xù đã được chứng minh có hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng virus và kháng nấm. Các nghiên cứu gần đây cũng đã từng bước khẳng định những tác dụng tiềm năng của thảo mộc này cho thấy tiềm năng to lớn trong lĩnh vực phòng ngừa và điều trị bệnh cho sức khỏe con người.

Tham khảo: NCBI

Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:

Công ty TNHH Dược Phẩm Nasol Quốc Tế

Hotline: 0387 368 760

Email: info@nasol.com.vn      Web: nasol.com.vn